Benben Taşı Hakkında

Benben Taşı,

12. Hanedanlığın firavunu Amenemhat III’ün siyah piramidi.

Kahire Mısır Müzesi. Görsel, Jon Bodsworth.

*

Çeviri: Nalan Özkan Lecerf

*

‘Benben Mısır kökenli bir kelime olup ‘sızmak/dışarıya akmak’ ile çağrışım yapar. ‘Güneş Şehri’ anlamına gelen  Heliopolis’te bulunan Ra Tapınağı’nda bir kült nesnesi haline gelen kutsal taş ya da sütun şeklindeki piramit, Nun’un apofatik uçurumundan Atum’un ilk yansıması (‘Her şey’ ya da ‘Hiçbir şey’), neo-platonik kosmos noetosun (ç.n. bütüncül bir anda evrene dair sezgisel bir ‘his’) tohumu olarak ortaya çıkan ilkel benben’i, yani noetik ‘taş’ı ya da ilkel tepeyi temsil eder: ‘Atum-Khepera, tepe olarak doruğa çıkarsın, Heliopolis’teki Anka’nın konağındaki benben taşından bennu kuşu olarak yükselirsin.’ (PT.1652)’.

*

Benben’in tepesinde oturan harikulade bennu kuşunun Ateş Adası’ndan geldiği, bedeninin demiurj gibi yaratıcı heka-gücüyle dolduğu ve kendini yaratıp karanlığa ışığı getiren özgün solar Söz (Logos) ile karşılaştırılabileceği söylenir. Bu ışık kuşu Ra’nın ilkel hipostazı olup ışık gibi anlaşılır Varlık’tır. Heliopolis tezahür eden dünyanın, tüm teofanilerin sembolik merkezini temsil eder.’

*

Kaynak

***